Na drini ćuprija
Ivo AndrićNa Drini ćuprija je roman koji je napisao Ivo Andrić i za koji je dobio Nobelovu nagradu za književnost 1961. godine. Roman pripoveda o građenju mosta preko reke Drine u bosanskom gradu Višegradu.Kameni most iz XVI veka, zadužbina Mehmed paše Sokolovića, kao nemi svedok pamti prividno slaganje različitih kultura, vera i naroda dok među njima u stvari vlada antagonizam. Najvidljivija je razlika između dve civilizacije, istočne i zapadne. Most je, izmedju građenja i delimičnog rušenja početkom XX veka, bio jedina postojana i nepromenljiva tačka o koju se odbijaju sve napetosti i komešanja koja rađaju sukobe među ljudima, kulturama, verama i tadašnjim carstvima. Upravo tu činjenicu Ivo Andrić koristi da napravi fantastičan pripovijedački luk dug četiri stotine godina od gotovo kristalno čistog literarnog stila, čineći da most postane deo naših sopstvenih żivota.
Citati iz knjige Na drini ćuprija
-
Čim jedna vlada oseti potrebu da svojim građanima obećava putem plakata mir i blagostanje, treba biti na oprezu i očekivati obrnuto od toga.
-
Nije dovoljno jednoj stvari okrenuti ledja pa da prestane da nas muči i goni.
-
Sve može biti. Ali jedno ne može: ne može biti da će posve i zauvjek nestati velikih i umnih a duševnih ljudi koji će za božju ljubav podizati trajne građevine, da bi zemlja bila ljepša i čovjek na njoj živio lakše i bolje. Kad bi njih nestalo, to bi značilo da će i božja ljubav ugasnuti i nestati sa svijeta. To ne može biti.
-
Zaborav sve liječi, a pjesma je najljepši način zaborava, jer u pjesmi se čovjek sjeća samo onoga što voli.
-
Tako se uvijek u blizini nadmoćnog neprijatelja i prije velikih poraza javljaju u svakom osuđenom društvu bratoubliačke mržnje i međusobni sporovi.
-
Ali što god više ima novca, više ga treba.
-
Najbjednija i najtragičnija od svih čovjekovih slabosti nesumnjivo je njegova potpuna nesposobnost predviđanja, koja je u opštoj protivnosti sa tolikim njegovim darovima, vještinama i znanjima.
-
Na ovoj zemlji ne može biti dobrote bez mržnje ni veličine bez zavisti, kao što nema ni najmanjeg predmeta bez sjenke.
-
Nesreća nesrećnih ljudi i jeste u tome što za njih stvari koje su inače nemoguće i zabranjene postanu, za trenutak, dostižne i lake, ili bar tako izgledaju, a kad se jednom trajno usele u njihove želje, one se pokažu opet kao ono što jesu: nedostupne i zabranjene, sa svim posljedicama koje to ima po one koji za njima posegnu.
-
U toj velikoj i čudnoj borbi koja se u ovoj Bosni vjekovima vodila između dvije vjere, a pod vidom vjera za zemlju i vlast i svoje sopstveno shvatanje života i uređenje svijeta, protivnici su otimali jedan drugom ne samo žene, konje i oružje, nego i pjesme.
- Svi citati autora »
Иво Андрић је био књижевник и дипломата Краљевине Југославије. Добио је Нобелову награду за књижевност 1961. године за роман На Дрини ћуприја (1945). Био је члан Српске академије наука и уметности.